Michael van Asperen
Deze podcast wordt mede mogelijk gemaakt door Agium. Vandaag de gast hebben we Eric Schouten, de CFO van Agrocare. En met hem gaan we het hebben over zijn defining moments. Mijn naam is Michael van Asperen en dit is Today’s CFO: Changing the Game. Eric, goedendag. Welkom. Leuk dat je er bent.
Eric Schouten
Dankjewel.
Michael van Asperen
Heb je er zin in?
Eric Schouten
Ik heb er zin in.
Michael van Asperen
Kijk, dat is mooi. Komend uur gaan we een mooi gesprek met jou aan. Dat ga ik niet alleen doen, want naast mij zit Stephan. Stephan Persoon, welkom.
Stephan Persoon
Goedemorgen Michael.
Michael van Asperen
Leuk dat je er weer bij bent.
Stephan Persoon
Dankjewel.
Michael van Asperen
Je hebt er ook zin in?
Stephan Persoon
Ik heb er veel zin in.
Michael van Asperen
En dit is ook een bedrijf aan jouw hart, want je hebt vroeger veel in de tomaten gewerkt, vertelde je in het vorige gesprek.
Stephan Persoon
Zeker, groene vingers, dus kijk er echt maar uit.
Michael van Asperen
Kijk eens, dat gaat helemaal goed komen. Erik, je bent CFO bij Agrocare, maar je wil nog wel iets meer over jezelf vertellen. Wie ben je?
Eric Schouten
Ik ben Erik, ik woon in een ander agrarisch gebied in de buurt van Aalsmeer. Ik kom zelf uit de Kwakel. Ik ben bijna 58 jaar, getrouwd en twee kinderen. Ik werk sinds vier jaar bij Agrocare.
Michael van Asperen
En daarvoor ook al een lange historie in het finance vakgebied?
Eric Schouten
Ja behoorlijk. Ik heb gewerkt bij Renui, vier jaar. En daarvoor heb ik nog gewerkt bij het Roemerug de Imtegh. En daarvoor bij een heel mooi liftbedrijf, Kone genaamd.
Michael van Asperen
Dus van de liften naar de IMTECH, de techniek inderdaad. Renieuw in de afvalverwerkingsbranche, naar nu de voedselketen waar je in zit. Dat is een totaal verschillende bedrijven waar je hebt gewerkt.
Eric Schouten
Ja, hele verschillende bedrijven. Eigenlijk als je kijkt, KONE en IMTECH kan je wel goed vergelijken. Dat is allebei technisch. Dus heel veel, je werkt met techneuten die altijd een mega passie hebben om het technisch zo mooi mogelijk te maken. Toen in de vuilverwerking waar het eigenlijk gaat om jongens we moeten het milieu beschermen en hoe doen we dat op de beste manier. En dan zie je ook wel dat je daar goed moet kijken wat doen je klanten en hoe kan je met name hun afvalstromen zo goed mogelijk verwerken. En nu dus in de voedselindustrie en bij de grootste tomatenkweker van Nederland. Een mooi uitdagend bedrijf is dat.
Stephan Persoon
Als je het zo benoemt qua bedrijven en typologie is dat een rode draad schaalvergoting en innovatie of zeg ik dat verkeerd?
Eric Schouten
Mijn passie ligt echt wel bij schaalvergroting, acquireren, integreren, optimaliseren. Voor mij is het ook wel heel belangrijk dat er een IT component bij zit. Ik geloof zelf heel erg in dat IT je ontzettend kan helpen om dingen beter te doen, sneller en ook heel veel toegevoegde waarden creëren door meer inzicht te geven in data. En dat zit wel als rode draad door mijn carrière heen.
Michael van Asperen
En vandaag ook de stap naar Agrocare.
Eric Schouten
Zeker.
Michael van Asperen
Want je vertelt net, je zit in de grote tomatenkweker van Nederland, maar kun je even iets meer vertellen over Agrocare, hoe groot het precies is, wat jullie allemaal doen?
Eric Schouten
Ja, natuurlijk. We hebben op dit moment zo’n dikke 300 hectare aan kassen staan. Dat hebben we in meerdere locaties. We zitten in het noorden van Nederland, vlak langs de A7. We hebben een drietallocatie zitten. We hebben nog een hele kleine kas in de basis in het Westland. En we zijn ooit gestart in Zeeland. Daar zijn de eigenaren gestart. En de afgelopen jaren zijn we met name in het buitenland zeer aan het uitbreiden. We hebben locaties in Tunesië, Marokko en in Frankrijk. En we zijn nog op zoek naar een nieuwe productielocatie. Daarbij is het heel belangrijk dat je het juiste klimaat hebt. Want je wil eigenlijk op zoek gaan naar een zeeklimaat waarbij de nachten koud. De nachten koud zijn en de dagen warm met veel zonlicht. En daar zien we best wel kansen binnen Europa om daar verder uit te breiden.
Michael van Asperen
En dan zeg je 300 hectare, is dat veel? Jullie zijn de grootste speler in Nederland daarin. En dan de nummer 2, hoe groot of klein is die dan vergeleken met jullie?
Eric Schouten
Nou die zit rond de 120, 130 hectare in Nederland.
Michael van Asperen
Ja, dus er zit wel wat grote verschil in.
Eric Schouten
Maar uiteindelijk is de techniek die we toepassen, zowel in Nederland als in het buitenland, eigenlijk hetzelfde. Dus we focussen ons echt op moderne kassen, voorzien van alle techniek, die ook zorgen dat de waterconsumptie van de tomaten gewoon up to standard is. Dus niet teveel waterverbruik in een tomaat. En zorgen dat met moderne techniek we zo efficiënt mogelijk tomaten kunnen kweken.
Michael van Asperen
Een deel van het bedrijf is tomatenkweker. Jullie leveren uiteindelijk direct aan de supermarkten?
Eric Schouten
Niet zelf. Wij zijn lid van een telerscoöperatie. Dat kan je zien als een soort bloemenveiling voor de tomaten. Wij zijn lid van Harvest House. En zij verzorgen de hele verkoop van onze tomaten. Dat doen ze niet alleen voor ons, maar dat doen ze voor alle leden.
Michael van Asperen
Dus je bent een van de leden die onder die coöperatie vallen?
Eric Schouten
Dat klopt. En de coöperatie verkoopt niet alleen tomaten, maar ook komkommers en ook paprika’s.
Michael van Asperen
Maar jullie doen alleen de tomaten ervan?
Eric Schouten
Wij doen alleen tomaten, ja. Dat is onze specialiteit.
Michael van Asperen
De tomaten trouwens, dat gaat jou wel aan het hart, Stefan. Hoe was dat vroeger in die kassen?
Stephan Persoon
Zeker als ik de oppervlaktes hoor die Erik net benoemd. Ik weet nog dat ik zelf in mijn vakantie uurtjes in een tomatenbedrijf van twee hectare en dat was in de tijd en dan praat je over Twintig jaar geleden was dat eigenlijk een soort van groot. Er was altijd veel, wat ik net al eigenlijk zei, veel innovatie in de branche, maar ook echt vergrotingen gericht op, wat je terecht net zegt, het waterverbruik. Ik vond dat heel bijzonder en ook heel erg leuk om werkzaam te zijn in de tomaten. Het ondernemerschap klotste zogezegd over de plinten. En tegelijkertijd zag je ook daarin de uitdagingen natuurlijk in verdere groei. De financiering van die groei. Vaak zijn het en waren het ook familiebedrijven. En hoe ver professionaliseer je dat naast het ondernemerschap wat daar vaak in zit. Dus ik ben ook wel benieuwd naar hoe jij daarnaar kijkt vanuit nu je ervaring binnen Agrocare.
Eric Schouten
Je ziet natuurlijk dat naar de hele branche schaalvergroting ontstaan. Je ziet ook dat, en dat heeft bij ons ook plaatsgevonden, is private equity ingestapt. Als minderheids aandeelhouder. En dan zie je ook wel dat dat meteen een professionaliseringslag met zich meebrengt. En dat is denk ik heel erg goed. Want aan de ene kant wil je zorgen dat je compliance in orde is. En dat je dingen gewoon goed en professioneel doet. En aan de andere kant wil je niet dat het ondernemerschap verloren gaat. Want uiteindelijk draait een bedrijf op het ondernemerschap. En dus het is soms voorwaardescheppend. Financiering is bijna voorwaardescheppend om te kunnen groeien. En dat moet je goed inregelen.
Michael van Asperen
Maar ik kan me wel voorstellen dat dat af en toe ook twee krachten zijn die elkaar tegenwerken. Het ondernemende willen zijn versus het heel erg in structuur moeten gaan werken. Hoe geheel met die balans daarin?
Eric Schouten
Ik denk dat je altijd ruimte moet geven aan de ondernemerschap. En dat je ook wel eens moet accepteren dat niet alles is helemaal strak. En dan moet je dingen soms even repareren achteraf. En je groeit samen door. Ik kom uit een organisatie waar veel structuur was. Misschien iets minder ondernemerschap. Nu zit ik in een organisatie waar heel veel ondernemerschap is. Dus je voegt ook waarde toe door structuur aan te bieden. En dat gaat wat mij betreft altijd hand in hand. En het is niet erg als er een keer een conflict over is. Dan worden dingen ook scherp. En dan zet je weer een nieuwe piketpaaltje neer. En dan werk je daar weer met elkaar naartoe. En dat is wel mooi, vind ik, binnen ons bedrijf, dat er altijd ruimte is voor die twee kanten. En dat je soms een beslissing neemt voor het een of het ander, maar je probeert eigenlijk altijd de win-win te creëren.
Michael van Asperen
Heb je daarbij eigenlijk ook lessen meegenomen vanuit jouw Imtech-tijd? Want dat was natuurlijk een club die heel erg ondernemend was. En misschien achteraf bleek niet altijd even gestructureerd was.
Eric Schouten
Nou ja, kijk, ik denk dat je… zeker neem je lessen mee uit IMTG. Ik begon daar te werken, toen was het nog net leuk, zeg ik altijd. En een paar maanden daarna was er van alles aan de hand. En je ziet wel dat je uiteindelijk, als je je bedrijf goed wil sturen, moet je ook de juiste cijfers hebben. Dus heb je niet de juiste cijfers, dan ga je echt gewoon de verkeerde beslissingen nemen. En soms komt een slecht cijfer niet uit, maar het is wat het is. Daar sta ik voor. En als het gewoon slecht is, is het gewoon slecht. En als het goed is, is het ook goed. En gelukkig gaat het bij ons ook gewoon goed. Maar ik denk dat je gewoon je integriteit van je data en je cijfers… Voor mij staat dat op nummer 1. En hoe je het interpreteert, dat is wel stap 2. Maar je moet wel zorgen dat het klopt. Anders ga je als management gewoon verkeerde beslissingen nemen. En je zet mensen gewoon op verkeerde benen. Ik denk dat dat gewoon niet goed is geweest bij Inter.
Michael van Asperen
Ben je daarmee ook compromiloos als het gaat om de juistheid van de data die mensen invullen of de tijdigheid die de mensen intern ook moeten hebben als het gaat om het aanleveren, het invullen, het invoeren van data?
Eric Schouten
Nou, dat moet gewoon goed zijn. Dat is wel de basisregel. Kompromisloos, dat klinkt altijd zo… Nou ja, als iemand een keer een fout maakt, dat moet wel kunnen, vind ik. Maar je moet wel je checks en balances inbouwen. Klopt er wat er staat? En snap ik, zeker als je begrotingen maakt of vijf jaar plannen, of je bent bezig met een business case voor de financier, dat je zegt, de storyline kan ik volgen. Er zit natuurlijk altijd een risico in een business case. Er kan iets tegenvallen of iets mee. Maar ja ik merk wel aan mezelf dat ik eerder wat voorzichtiger ga zijn dan hem zeggen jongens dat wordt helemaal de wereld en noem maar op. Je moet ook ruimte hebben om te kunnen blijven ondernemen zeg ik. Maar je moet wel die ambitie hebben. Daar moet je balans zoeken en ik denk dat het belangrijker is dat je het gesprek aangaat. dan dat je heel strak de deur dichtgooit en de glas in zet.
Michael van Asperen
Het kan niet tenzij.
Eric Schouten
Ja. Laat ik het zo zeggen, je moet wel meebewegen vind ik. Als iets nog niet op orde is in de data, dat kan, dan zeg je oké jongens, hoe gaan we zorgen dat het wel op orde is? Want wij zitten best in complexe processen. We verbruiken best wel wat energie. Dan heb je energiemeters, die wil je inlezen, die wil je die data hebben. En dan wil je wel inzicht geven in, is dat per kas of is dat per locatie? Wat betekent dat? Dus ik zie het veel meer als een reis om te zorgen dat die data goed is. Zodat de business er ook mee gaat sturen. En als je niet op reis gaat samen, dan wordt het mijn verhaal. Ja, en dat moet dan wel landen. En dat moet je bijna gaan doordrukken. Daar geloof ik nooit zo in.
Michael van Asperen
Het was een les die Boudewijn Gerner ooit verteld heeft, naar aanleiding van alles wat bij IMTECH gebeurde. En ik hoop nou niet dat je nu gaat Dat doen we nu allebei al. Nee, maar die vertelde toen, en ik vond het op zich wel interessant, want we zijn natuurlijk gewend om heel erg te kijken naar als iets niet goed gaat of als dingen tegenvallen om daar dan op in te zoomen. Maar hij zegt als dingen structureel beter gaan dan eigenlijk verwacht, dus eigenlijk een grotere plus hebt dan dat je denkt, dat we daar eigenlijk nooit vragen bij stellen.
Eric Schouten
Ik stel wel vragen bij plussen. Want juist als je een plus ziet, dan kun je ook afvragen, klopt dit dan? Is het verklaarbaar dat die plus er komt?
Michael van Asperen
Ja.
Eric Schouten
En ik denk dat je dat altijd moet doen. Zowel de negatieve kant als de positieve kant. En gewoon goed onderzoeken. Snap je wat er aan de hand is?
Michael van Asperen
Ja.
Eric Schouten
En niet zomaar klakkerloos vanuit je cijfers zeggen, nou oké, het is…
Michael van Asperen
Het is groen, het is goed.
Eric Schouten
Er staat een groen bolletje bij, we zijn happy.
Michael van Asperen
Ja.
Eric Schouten
En ik denk dat het ook belangrijk is voor een organisatie, als het goed is, dat je het ook gewoon zegt. Ja. Ik ben blij mee. Jongens, we hebben de arbeidskosten veel beter onder controle dan vorig jaar. Moet je gewoon uitspreken als CEO, vind ik.
Michael van Asperen
Ja. Ja. Dat is duidelijk. Dat is duidelijk. Dat is heel mooi. Dat is heel mooi. En als we nu even een stapje maken naar een van de belangrijkere momenten in jouw carrière en ook voor Agokers. Natuurlijk, jullie willen graag de grootste blijven en zijn ook enorm aan het investeren in groei, ook in het buitenland. Eén van de defining moments is jullie uitbreiding naar Tunesië en de financiering die daar aan de grondslag lag. Kan je iets vertellen over die situatie waar jullie voor stonden?
Eric Schouten
We hadden al een project in Tunesië, dat was 40 hectare. Samen opgebouwd met een partner, lokaal daar. En dat draaide heel erg goed. We hadden goede ebbedaarskarmen eruit. Je zag ook dat het klimaat op naar de tomaten telen. best wel goed aansloot met wat wij graag wilden hebben. Toen zijn we bezig geweest om te kijken jongens kunnen we nog een tweede project daar gaan starten. Toen konden we aan een stuk land komen via de overheid in Tunesië van 200 hectare. We hebben bekeken hoeveel hectare kassen kunnen we daar bouwen. Dat zouden 120 hectare kassen kunnen zijn. En uiteindelijk is het doel van Agrocare om verder te groeien. En we willen ook wel goed nadenken over risicospreidingen. Niet alles in Nederland, ook niet alles in Tunesië, ook niet alles in Marokko. Dus we hebben heel goed gekeken, oké jongens, waar past dat in de strategie? En toen mijn collega Filip, die kon aan dat stuk land komen samen met het lokale team. En toen hebben we dat contract gekregen. En dan begint het plan. Hoe ga je uiteindelijk twaalf kassen van tien hectare bouwen? En we hebben dat wel gezegd, we knippen dat op. Dus we doen fase 1, dat is vier kassen. Daar hebben we middels bronnen ook voldoende water voor om de eerste stappen goed te zetten. En we zijn nu bezig met de tweede fase. Dat betekent dat we zeven kassen er nog bij gaan bouwen met een ontziltingsfabriek. En daar zijn we op dit moment druk mee bezig met de financiering rond te krijgen. En voor die eerste vier kassen, daar hebben we de financiering ook voor rond gekregen. En dan kom je toch in een andere type van financiering dan wat je zeg maar traditioneel in Nederland doet. We wilden het ook graag ringvenst hebben vanuit de aanvalhouders. Die zeiden ja dat is een ander risicoprofiel dan het profiel in Nederland. En je ziet dat de Nederlandse banken dan eigenlijk niet met je mee kunnen gaan. Dus dan stap je over naar ontwikkelde banken. Ik denk niet kunnen en niet willen. Gewoon omdat het risicoprofiel te groot is. En ook dat je ziet dat de banken zich steeds meer terugtrekken naar thuismarkten. Of binnen bijvoorbeeld Europa, dat dat allemaal nog prima te doen is. Maar dat je toch wel echt op maat financiering moet gaan zitten zoeken.
Michael van Asperen
En ben je dan teleurgesteld in de Nederlandse banken of snap je het?
Eric Schouten
Teleurgesteld, zo’n zwaar woord zeg ik het. Uiteindelijk zoek je ook in je financiële partners, partners die met je mee willen groeien en kunnen groeien. Maar je loopt soms tegen mogelijkheden aan dat het niet past binnen de strategie van zo’n bank. Of het is wel mogelijk, maar dan gaat alles op de holding en dan geef je eigenlijk een soort corporate garantie af. En dan zit je er zelf in. Dus het is ook een afweging van wat wil je zelf en wat kunnen de banken. Dus we hebben uiteindelijk gezocht naar een andere partij.
Stephan Persoon
De private equity is aangesloten ook nuttig in dit soort trajecten.
Eric Schouten
Zeker, zeker. Wat je ziet is dat doordat de private equity is ingestapt is er ook een andere balans gekomen aan de bovenkant. Dan krijg je van je financiers, dat is wel fijn dat er een goede partij is aangesloten. Ze waarderen het ondernemerschap heel erg. De huidige, de natuurlijke aandeelhouders en het Private Equity Fonds dat steunt heel erg in, oh, er zit iets goeds achter en dat snapt ook hoe incomplexe financieringsvraagstukken werken.
Michael van Asperen
Ja, er zijn natuurlijk al specialisten daar zitten die je kunnen helpen. Ik dacht dat jij nog wat wilde zeggen.
Stephan Persoon
Zij zijn natuurlijk ook in de tijd, althans onderstel ik dan, juist ingestapt om die groei ook verder te faciliteren.
Eric Schouten
Zeker.
Stephan Persoon
Zodat men die kennis en krachten bij elkaar kan brengen en juist het ondernemerschap weer vanuit de telers en de kwekers die verbonden zijn weer door te zetten.
Eric Schouten
Ja, absoluut.
Michael van Asperen
En dan de Nederlandse banken vielen af en toen?
Eric Schouten
Ja, dan begin je met de ontwikkelingsbank. Dat eerste project van 40 hectare was deels gefinancierd door de FMO. Dus we hebben contact gezocht met de FMO van jongens, kunnen jullie ons helpen? En daar hebben we behoorlijk wat tijd aan besteed om dat te kijken. Jongens, past dat? En toen zag je ook wel dat er binnen de FMO een beweging ontstond van ja weet je, wij zijn aan de ene zijde echt voor de ontwikkelingshulp van de lokale ondernemer in het buitenland en met name Afrika. En aan de andere kant zagen ze wel dat de bedrijven zoals Agrocare hulp nodig hadden, maar op een hele andere manier. Dus toen hebben ze Invest International opgericht. Dus de FMO is eigenlijk gesplitst en wij zijn bij Invest International om tafel gaan zitten.
Michael van Asperen
En hoe gaat zo’n gesprek dan? Want zij hebben een andere agenda?
Eric Schouten
Die agenda die is toch iets anders dan die van ons. Want wij willen financiering ophalen tegen de juiste tarieven. We willen dat ook snel geregeld hebben. En dan zie je toch dat zo’n ontwikkelingsbank ook veel meer kijkt naar environmental en social impacts die je hebt. Daarvoor zijn ze er eigenlijk ook. Want ze zeggen ja wij willen het verschil maken in de ontwikkelingslanden. En dat betekent eigenlijk dat je behoorlijke zware audits krijgt op social en environmental. Ook weer heel erg leerzaam moet ik persoonlijk zeggen. Ik weet ondertussen alles ook van zeegras en dat soort dingen. Dus het is best wel je eigen kennis verbreden ook. En dan is het heel belangrijk om te zoeken dat de balans tussen Environmental Social en de Economics, dat dat er wel blijft bestaan. Want je kan niet, als we ons ergens vestigen, willen we dat heel netjes doen en voldoen naar alle wetten en regelgeving. Maar je zit wel in Tunesië, dat is toch een ontwikkelingsland. En soms krap je wel eens achter je oren dat je denkt, ja allerlei regeltjes vanuit de financiering van ons. Maar als je om je heen kijkt, we zitten in toch een stuk woestijn. Er ligt vooral plastic vanuit de bewoners. En dan denk je, hoe balanceert dat dan met allerlei regels? Dus je bent wel op zoek naar dingen beter maken, maar wel in balans brengen met realiteit.
Michael van Asperen
Zijn ze eigenlijk strenger qua regelgeving versus de lokale regelgeving?
Eric Schouten
Ja, je ziet eigenlijk dat die ontwikkelingsbanken, die houden zich veel meer aan de resoluties van de Verenigde Naties. En een land als Tunesië is nog niet zo ver. Je ziet ook dat er huis best wel ontwikkelingen gaande zijn. Soms heeft een land ook geen geld om dat soort programma’s te draaien. Dus ja, het is wat wij zeggen altijd balanceren tussen diverse belangen.
Michael van Asperen
Ja, en aan de andere kant de social aspect, dus dan geen kinderarbeid, dat je eerlijke wages betaalt en dat soort zaken.
Eric Schouten
Zeker, zeker. We zijn ook Fairtrade gecertificeerd. Dat betekent, dat vind ik zelf altijd wel een heel mooi verhaal om te vertellen. Als je daar dan bent, er is een workers committee, nou die bepalen wat er met de Fairtrade gelden gebeuren. Dus nou, we hebben een kindercrash. Dus als je daar dan bent, dan zie je allemaal kleine kindjes daar spelen. Die krijgen ook begeleiders zitten erop. En dan kunnen de moeders bij ons werken. Dus dat is, ja, ik denk heel mooi. Ze hebben ook zelf gezegd dat ze gaarkeukens wilden hebben. Dus we hebben koks in dienst en die zorgen voor maaltijden. Doktoren komen langs, tandartsen komen langs. En dan zie je dus dat je aan dat social aspect, dat je dat, ja dat eigenlijk ook heel mooi om te zien, dat dat dus ook gewoon werkt.
Michael van Asperen
Dus je creëert eigenlijk een werkomgeving waar je meer kan dan alleen het werken. Je kan ook even naar de dokter, je kan ook even naar de tandarts.
Eric Schouten
Zeker. En de mensen wonen, in het gebied waar wij zitten, is best wel heel erg arm. Maar het zijn allemaal dorpjes omheen, dus wij zorgen ook voor vervoer. Dus we halen de mensen op, hebben eigen bussen en zorgen dat de mensen ook netjes op hun werk kunnen komen.
Michael van Asperen
Waren die eisen die zij stelden aan de E&S dan zware gesprekken of lastige gesprekken die je moet voeren? Of was het gewoon een kans dat het spaak liep?
Eric Schouten
Uiteindelijk denk ik nooit dat we op een punt hebben gestaan dat het spaak zou lopen. Het is met name goed uitleggen. En wat voor ons bijna veel zelfsprekendheid is. En dan zie je dat je dingen eigenlijk nog niet zo disclosed. En wat tegenwoordig natuurlijk allemaal wel moet, ook in het kader van ESG. Dat we heel veel dingen heel erg goed doen. Maar staat het dan ook echt op papier? En is het aantoonbaar? Terwijl wij zeggen ja, we hebben toch een crash? Dat is toch aantoonbaar? Ja dan, en hoe dan? Dus je ziet dat er veel meer verdiepingslagingen worden gemaakt.
Michael van Asperen
En de G, de governance, zitten zij daar ook heel sterk op?
Eric Schouten
Nou, Covenant zeker. Ze kijken naar Code of Conduct, autorisatieschema’s, wie staat er in de Kamer van Koophandel, waar liggen de beslissingsbevoegdheden. Ze kijken ook uiteraard naar omkoping. Je ziet dus dat wij gewoon, we hebben grip op de cashstromen in Tunesië. Dus er kan geen betaling uit zonder dat wij dat zien. Dus er zit een collega van mij in Nederland en die geeft gewoon de uiteindelijke druk op de knop. We halen alle cijfers naar binnen vanuit een lokale pakket en kijken dat na. Iedere maand bespreken we alle cijfers. Wat zit hier en wat zit daar. Dus je zit er heel erg bovenop en ik denk dat dat heel goed is voor je confidence.
Michael van Asperen
Ja, want ik kan me wel voorstellen als zij de United Nations-resoluties handhaven en de lokale governance, we zeggen Code of Conduct, is waarschijnlijk iets losser dan dat. Dat dat best wel spanning kan geven ook aan jullie uitbreiding die jullie willen doen en het krijgen van vergunningen en dat soort zaken. Dat ze toch af en toe vanuit misschien Tunesië vragen of je dingen wil doen die tegen je Code of Conduct ingaan.
Eric Schouten
Wat je ziet is natuurlijk dat het is zo’n arm land dat iedereen die aan het werk is, dat is natuurlijk welkom. Iedereen heeft wel eens een keer een nicht of een neef. Je komt bij ons alleen werken als je ook geschikt bent. Mijn collega, die is ook een Nederlander, die zit daar dus ook gewoon continu. Ik denk dat dat ook heel erg helpt in de governance. En als je kijkt naar de lokale overheden, je moet je vergunningen gewoon in orde hebben. En dat duurt wat langer dan in Nederland. In Nederland duurt het soms wat langer. Maar we hebben dus echt ook iemand in dienst genomen die dus met die overheden praat. En dat is ook iemand vanuit Nederland. En continu ook de verslagen daarvoor opstuurt. En we zitten er gewoon bovenop. Ik denk dat dat uiteindelijk het allerbelangrijkste is in je covenants.
Michael van Asperen
Ja, en je niet laten verleiden tot een keertje.
Eric Schouten
Dat miskeert zich eigenlijk in je eigen rug, zeg ik altijd. Dat is gewoon nooit goed om te doen.
Stephan Persoon
En voor dit soort diepe financieringen zijn, jullie zitten nu bij deze partij, maar als je dan kijkt naar risicoën en alle audits die jullie eigenlijk moeten doorlopen om te komen tot een financieringsvoorstel, of verlicht ligt het al, is dan uiteindelijk de kosten van de financiering, de rentekosten.
Eric Schouten
Competitief is dat, in onze ogen is dat niet competitief. Uiteindelijk is het, als je het kijkt ten opzichte van wat we gewend zijn, is het far out, om het zo maar eens te zeggen. Dus ja, je probeert er uiteraard wel te zorgen dat de dingen competitief zijn. En ook dat je zegt, als we nou beter presteren, kunnen de tarieven dan naar beneden. Dus je maakt er ook een soort performance van. Om ook om aan te tonen aan die partijen dat we het gewoon heel goed kunnen doen.
Michael van Asperen
Maar je ziet dus wel dat versus een traditionele financiering bij een bank is het een aantal procentpunten waarschijnlijk duurder. En je moet meer doen in je rapportage waarschijnlijk.
Eric Schouten
Zeker. Dus naast de gebruikelijke kwartaalcijfers en dan maken we ook ieder kwartaal nog een hele, wij noemen dat een ASAP. Dat staat dus dat je rapporteert over je socials en over je environment. En je hebt ook een actieplan met elkaar afgesproken. We gaan het op deze manier doen en dat moet je ook aantonen. Je moet ook rapporteren van hoeveel mannen zijn in die dienst, hoeveel vrouwen. En dat heb je met de Nederlandse banken niet te maken. En dat doe je dus nu.
Michael van Asperen
Nou zometeen natuurlijk wel met je CSD-rapportage, want dan moet je dat ook allemaal opgeven. Jullie moeten dat nu eigenlijk al doen.
Eric Schouten
Voor het stuk in Tunisië doen we dat al.
Michael van Asperen
En op het moment dat dit nou niks zou zijn geworden, waren jullie ook al met alternatieven bezig van financiering daar? Of naar aan het kijken?
Eric Schouten
Nou ja, dan kom je bijna dat je naar fondsen moet gaan. En dat past niet zo bij ons. Dus kijk, we zitten nu bij Invest International en andere opties, bijvoorbeeld de Wereldbank, om daar mee te gaan praten.
Michael van Asperen
Maar waarom vallen de fondsen niet passen?
Eric Schouten
Die willen eerder graag een aandeel hebben dan dat ze een lening verstrekken. Uiteindelijk willen we dingen ook simpel houden, ook in de board. En niet dat er nog weer vreemden bij komen die wat willen. Dus het is gewoon mijn taak samen met het team om te zorgen dat de financieringen er gewoon komen.
Michael van Asperen
We.
Eric Schouten
Zitten nu met de Wereldbank daarvoor aan tafel. om te kijken of dat gaat lukken.
Michael van Asperen
Ga je dan door hetzelfde, laten we zeggen, wasstraat weer heen aan vragen en dergelijke?
Eric Schouten
Ja, je gaat zeker, zeker. We krijgen weer een hele waslijst aan vragen wat je moet opleveren. En uiteindelijk zijn we dat natuurlijk gewend uit de eerste fase, maar dan ook dan weer moet je wel dingen blijven uitleggen hoe dingen werken binnen de tomatenindustrie.
Michael van Asperen
En de Wereldbank is dat dan vanwege spreiding van de risico’s voor jullie waar je je financiering doet?
Eric Schouten
Ja, en ook spreiding vanuit het oogpunt van de eerste financier. Dat zal iedereen wel herkennen in de finance wereld. Op een gegeven moment zit je gewoon aan een limiet wat ze willen investeren. Of in het land, of op jou als klant.
Michael van Asperen
Ja, en de mandjes spreiden in verschillende… of de eitjes spreiden in verschillende muntjes.
Eric Schouten
Ja, inderdaad. Paas is het geweest, hè?
Michael van Asperen
Ja, klopt. Als deze online komt, dan is Paas nog langer geleden. Dan weten we ook wanneer hij opgenomen is. Wat zijn nou jouw belangrijkste leerlessen uit deze financierende ronde die je gedaan hebt?
Eric Schouten
Ik denk dat je met name je voorbereiding goed moet doen op je social en je environmental. Want je stapt er toch redelijk neutraal in. Dat je denkt, dat komt wel goed. Dat is niet zoveel werk. We doen alles best wel goed. Dat vind ik ook nog steeds dat we het heel erg goed doen. Alleen dat ze dat stuk aantoonbaar maken. Je policies op orde hebben. Daar zit wel denk ik de uitdaging in.
Michael van Asperen
Heb je nog adviezen voor de Nederlandse banken daarin?
Eric Schouten
Ja, doe gezellig mee zou ik zeggen. Ik denk dat het wel mooi zou zijn als je zegt, we doen een stake erin. Dat doe je net via een syndicated loan, desnoods. Maar ja, ga met ons mee op reis. Dat is ook wel wat ik tegen de banken zei, ga nou mee. Want dat wordt echt een fantastische avontuur.
Michael van Asperen
Ja, maar zo zagen zij het niet.
Eric Schouten
Sommigen wel bij de bank, maar niet iedereen. Het heeft te maken met die riskafdelingen. En dat is ook wel weer terecht dat die wat strenger zijn geworden gezien de dingen die natuurlijk in het verleden allemaal gebeurd zijn.
Michael van Asperen
Maar ja, jullie laten zien dat het een succesvol project is. En dan een ander ding. Deze financiering is natuurlijk erg belangrijk voor jullie geweest. Belangrijke leerlessen en je gaat nu de tweede fase in. Dus dan blijft er daarna nog iets van 10, 20, vierkante… 10, 20 hectare over?
Eric Schouten
Ik moet nog financiering ophalen voor de laatste 30 hectare.
Michael van Asperen
Nog een klein stukje te groeien daar. Dan ga je waarschijnlijk ook weer verder internationaal groeien. Want in Nederland is groei voor jullie best wel lastig. Niet alleen gelet op het aantal partijen, maar ook een beetje het politieke klimaat daarin, hoe er naar jullie gekeken wordt.
Eric Schouten
Dat is zeker zo. Dat is een beetje de maatschappij van tegenwoordig. Je kan gewoon roepen wat je vindt zonder het te onderbouwen. Dat vinden we ook best wel heel erg lastig. Als de hoogste baas van de Nederlandse bank toch zegt dat de glastuinbouw best wel weg mag, dan denk ik, klopt het nou allemaal wel wat je zegt? Heb je er echt onderzoek naar gedaan? Of ga je mee in het populisme? Nou, vorig jaar is bijvoorbeeld de minister van Economische Zaken bij ons op visite geweest. En dan gewoon een heel leuk gesprek ook gehad met haar. En als je dan dingen uitlegt, dan begint ook kennis en kunde te ontstaan. Misschien is de glastuinbouw het wat te bescheiden. We kunnen daar best wel wat stappen in zetten om dingen beter uit te leggen. Hoe zitten dingen in elkaar? Wat doe je allemaal aan waterbesparing? Hoe ga je om met energie? We maken al gebruik van aardwarmte. Dus we zijn echt wel heel goed bezig. Als je kijkt naar onze investeringsbegroting voor dit jaar en wat wij investeren aan ledverlichting. Dat is gewoon giga. Weet je, en dat mag je best wel eens zeggen. Alleen weet je, tegenwoordig iets zeggen en dan… Je ligt eerder onder vuur dan dat het goede nieuws wordt onarmd. En dat zou wel eens wat beter mogen, vind ik.
Stephan Persoon
Deze berichtgeving hoor je eigenlijk nauwelijks vanuit, noem het dan toch maar even Den Haag. Je hoort vooral de negatieve klank. En het is inderdaad, denk ik, terecht wat je zegt. We zullen ons als tuinbouw zich beter moeten profileren en laten zien welke innovatie… Er allemaal wel niet gebeurt en welke enorme ondernemerschap er is.
Eric Schouten
Er is mega ondernemerschap als je kijkt naar onze coöperatie Harvest House. De voorzitter daarvan is een vervent promotor van intensief telen. Dat klinkt een beetje tegendraads natuurlijk naar biologisch telen. Maar wetenschappelijk onderzoek heeft ook aangetoond dat je beter heel intensief op een kleine vierkante meters dingen heel effectief kan doen, dan als je naar biologisch gaat heb je veel meer ruimte nodig. Er is een fantastische film over gemaakt, heet Paved Paradise. Daarin worden door de wetenschappers gewoon uitgelegd hoe de dingen in elkaar zitten. En dat geeft een ander beeld. Ik heb zelf de film ook gezien en ik dacht oh wacht dat zet me toch wel even aan het denken. Wat is nou beter? Uiteindelijk willen we ook minder bestrijdingsmiddelen. Dat gaan we helemaal voor. Uiteindelijk heb je ook ruimtebeslagen. En als wij twee keer zoveel tomaten willen telen, hebben we twee keer zoveel kassen nodig. Of kunnen we gaan intensiveren. Dan blijven we op dezelfde locatie zitten. Maar dan kan op het rest van het stuk land, kun je dan weer natuur neerzetten. En dan denk ik dat dat veel beter in verhouding komt. Dan allemaal maar zeggen, alles moet biologisch. Dus kijk goed naar de onderliggers. En ga niet mee altijd in wat er gezegd wordt.
Michael van Asperen
Ja, maar dan zul je ook mensen hebben die zeggen, ja maar je zit toch in Tunesië, haal lekker alles in Nederland weg en ga lekker in Tunesië, daar biologisch genoeg ruimte. Dus dat je daar twee keer zoveel ruimte gebruikt, maakt eigenlijk niet zoveel uit. Doe lekker dat.
Eric Schouten
Ja, maar het is altijd zorgen dat het natuurlijk vraag en aanbod. En ook zorgen dat je ja rond je product op de markt hebt. Dus vandaar dat wij ook meerdere locaties hebben gekozen. Het één vult elkaar aan. Kijk, zomers hebben we natuurlijk veel meer zonlicht. Dan groeien de tomaten gewoon harder. En in de winter is er minder zonlicht, dan groeien tomaten minder hard. Dus daarom gaan wij voor onze winterproductie met name naar Tunesië en Marokko. En zomers heb je hier dan weer de volle teelt. En ik denk dat je altijd moet zoeken naar balans. En dat het nooit het een of het ander is. En ik zeg altijd blijf de dialoog voeren. Zorg dat je weet waar het over gaat.
Michael van Asperen
Ja, maar een dialoog voeren blijft lastig als mensen niet willen horen wat een ander zegt.
Eric Schouten
Ja, dat betekent wel dat je moet doorzetten om je eigen verhaal te vertellen.
Michael van Asperen
Maar is dit richting de toekomst ook jouw grootste zorgenpuntje als CFO zijnde? De continuïteit van het bedrijf en dan voornamelijk ook het belang van het in Nederland blijven telen?
Eric Schouten
Ik geloof heel erg in onze eigen ondernemerschap. Als je kijkt naar het verder verduurzamen van kassen, dat betekent iets in ons eigen gedrag, maar het betekent ook iets in de techniek. Er zijn nu al technieken die worden ontwikkeld om bijvoorbeeld CO2 uit de lucht te halen. Die zou je dan weer in de kast kunnen stoppen. Dat klinkt heel raar. Maar een tomaat groeit op CO2. We hebben allemaal onze biologie lessen gehad op de lagere school en op de middelbare school. En uiteindelijk om planten te laten groeien heb je CO2 nodig. Dus er moet balans zijn. En wij geloven heel erg dat er technische innovaties gaan ontstaan. Kijk naar ledlampen. Dat was eigenlijk, tot een paar jaar geleden deed niemand dat. En nu zitten ze erin. Weet je, aardwarmte dat was er eerst niet en nu is het er wel. Dus er komen dingen op gang. En dat is ook wat wij zien, dus ik kijk zeker met vertrouwen tegemoet, maar het is absoluut wel een mooie uitdaging om dat ook echt om te zetten in je bedrijf.
Michael van Asperen
Ja, want ik kan me ook voorstellen dat als er nieuwe technieken zijn die je toepassen, die kosten natuurlijk geld, dat dat af en toe ook een lastige business case kan zijn om te maken, want je weet nooit wat het oplevert.
Eric Schouten
Nou kijk, je moet wel gaan testen. Je kan niet zeggen van we testen dingen niet uit. Datzelfde geldt bijvoorbeeld, dat loopt al best wel wat langer, om robotisering toe te passen in de kassen. Wij testen, en dat doen we niet altijd zelf, maar dat doen we vaak met groepen van kwekers, testen we toch nieuwe technieken uit. En je helpt daarmee ook de vooruitgang. Dus je moet meegaan met je tijd. Je hoeft niet altijd meteen de eerste te zijn, maar je moet wel de ontwikkelingen volgen die een bijdrage kunnen leveren aan die verdere verbetering.
Michael van Asperen
Maar stel je nou voor robotisering in een kas, waar moeten we ons dan bij voorstellen? Gaan robots dan plukken?
Eric Schouten
Nou, dat is wel heel moeilijk. Tenminste, dat zeggen de teeltmannen tegen mij. Kijk, de tomaat is een natuurproduct, dus dat groeit soms aan de ene kant van de steel en soms aan de andere kant van de steel. Ze zijn nu bezig bijvoorbeeld met bladrobots en die snijden bladeren weg van de plant. Dat is wel een nauwkeurig werkje, want als je verkeerd snijdt, snijd je de hele steel doorheen en dan is het dus niet meer niks. Er wordt wel naar gekeken om dat te doen. Als je kijkt naar robotisering, we hebben oogstkarretjes in de kast zitten. Die lopen via een soort ijzeren draad van achterin de kast helemaal naar voren en dan komt het in onze verpakkingsruimte terecht. Dus er wordt daar al wel heel veel gedaan. En je zal ook zien, en dat zijn we al aan het doen, dat er door middel van Artificial Intelligence wordt gekeken wat is nou de beste manier om de tomaten te kweken. Dus we zijn nu bezig met testen van waterafgiftesystemen. Om te kijken of dat kan helpen om niet de mens het meer te laten bepalen, maar de computer. En dan gebruiken we wel het inzicht van de mens. Dus de mens zal uiteindelijk moeten zeggen ik neem het advies over of ik neem het niet over. En zodoende zijn we dus ook dingen aan het leren.
Michael van Asperen
Ja, want ik heb nog wel eens gehoord dat je van die telers, die zijn we zo ervaren, die kunnen zelfs de grond proeven en of de grond dan goed genoeg is voor het product.
Eric Schouten
Ja, maar er zijn er niet zo veel van, om het zo hard te zeggen. Dus dat is, als je zeker wil uitbreiden, moet je op zoek gaan naar andere manieren om die kassen en de telers te ondersteunen. En dat is wel een mooi voorbeeld als je kijkt in onze locatie in Frankrijk. Die zijn van scratch af opgebouwd. En daar is bijvoorbeeld hele Artificial Intelligence wordt helemaal omarmd. En je ziet ook dat dat heel erg helpt om snel up to speed te komen.
Michael van Asperen
Dus daar krijg je de perfecte omgeving. Wordt eigenlijk gewoon gecreëerd voor de groei van die tomaat door continu te leren van die AI.
Eric Schouten
Ja, je leert van de AI, maar je hebt wel altijd te maken met het weer. Dus geen enkele dag is hetzelfde. Geen enkel jaar is hetzelfde. Dus je leert beide.
Michael van Asperen
Ja, en dan Steef, als Westlander, je spreekt natuurlijk ook best wel wat, ook ondernemers uit het Westland die in de tuinbouw bezig zijn. Hoe zijn zij met dit onderwerp bezig?
Stephan Persoon
Nou, je ziet vrij veel beweging rondom de coöperaties. de Harvest House, United Growers. En wat ik wel mooi vind om te zien is dat je eigenlijk, wat Erik net zei, dat daarmee het ondernemerschap bij elkaar brengt en dus allerlei bewegingen tot schaalvergroting en innovatie creëert. De laatste jaren enorm veel equity op allerlei bedrijven eigenlijk aangesloten om verdere groei te bewerkstelligen. Dus de internationalisering loopt daarmee ook ook door. Tegelijkertijd ook de uitdagingen weer in Nederland om weer verder te groeien wat zich toch wel bepaalde grenzen brengt in ruimte, maar ook in momenteel de uitdagingen die ook bijvoorbeeld energie met zich meebrengt. Daar ben ik zelf ook nog wel benieuwd naar. Erik, als je kijkt de afgelopen jaren was dat natuurlijk ook echt wel een uitdaging. Je hebt je arbeid, je hebt je rentekosten, energie wat een belangrijke component is. Hoe hebben jullie dat gemanaged, gedurende alles wat daarin voorbij kwam, metneens de oorlog en dat soort thema’s?
Eric Schouten
Wat je ziet is dat wij altijd wel goed gekeken hebben naar onze energiekosten. Maar dat je ook leert in een crisis dat het anders kan. Ik denk dat dat ook wel een van de mooie lessen is. Dat je ziet dat het ook wel even een tandje minder kan. Als je kijkt naar de hele sector is in die crisis ook veel minder gas verbruikt. Wat natuurlijk goed is voor de CO2. En daar leer je dus ook van om te kijken hoe je het op een andere manier kan doen. Als je kijkt naar prijsontwikkeling op het gebied van de energie, heel erg belangrijk voor ons. Je ziet toch dat we daar gewoon veel dichter op gekropen zijn. Kijken wij naar onze portefeuilles, we kijken naar de voorkasten, wat gaat er gebeuren. We nemen veel meer actieve posities in van wat denken we dat er gebeurt. Soms blijft het onvoorspelbaar. Maar we zitten er gewoon veel dichter op. En je ziet ook dat we het plan maken om energiezuiniger te worden. We hebben onder andere ingezet jongens, we gaan de ledlampen doen. We hebben ons aardwarmtecontract zijn we aan het uitbreiden in Noord-Holland. Dus dat zijn allemaal initiatieven ook om daar wel mee aan de slag te gaan. Het is een behoorlijk belangrijke kostenpost bij ons. En dat doe ik niet alleen, want dat kan je niet vanuit je finance functie alleen doen. Je moet ook kijken naar je business. Dus ook de operationele kant is bij dit onderwerp goed aangesloten.
Michael van Asperen
Hoe zou jij de toegevoegde waarde van de finance afdeling nu omschrijven? Je bent vier jaar geleden binnengekomen, je trof wat aan, die staat nu ergens. Wat voeg je nu toe ten opzichte van vier jaar geleden?
Eric Schouten
Ik denk dat we nu veel meer data hebben tot onze beschikking, wat helpt in de operationele aansturing. Ik denk dat het groeipad wat we hebben als bedrijf, Financieringen inregelen. Kijk, je hebt allemaal je rol in de board om het zo maar eens te zeggen. Vanuit traditie ben ik natuurlijk iets voorzichtiger. Het ligt wat meer op de compliance en ik denk dat dat goed is in de balans brengen in ondernemerschap en compliance. Waar ik ook mee begon. Ik denk dat daar wel de toegevoegde waarde in zit. We zijn niet alleen in de keten, we hebben veel deelnemingen in de keten zitten. Daar kijken we dus ook wel mee, ook op het gebied van compliance en dingen die daar gebeuren.
Michael van Asperen
Kun je als deelnemende partij dan in die deelneming ook wat afdenken? Want je zal geen meerderheidsbelang hebben.
Eric Schouten
We hebben geen meerderheidsbelang, maar ook daar gaat het om het goede gesprek erover. Van welke stappen zetten we naar de toekomst toe? En ook gewoon heel goed zorgen dat er goede mensen in zitten. Uiteindelijk moet de discussie heel erg om de inhoud gaan. En waar loop je tegenaan? En wat moeten we met z’n allen verbeteren? Want uiteindelijk, de meeste aandeelhouders zijn allemaal kwekers in die partijen. En die hebben allemaal wel hetzelfde belang.
Michael van Asperen
Zo goed mogelijk resultaat behalen.
Eric Schouten
Zo goed mogelijk resultaat behalen en geen bleeders hebben. Dat willen we allemaal niet.
Michael van Asperen
Dat data is een van de dingen waar je ook mee aan de slag mee gaat. Is dat bij jullie finance afdeling dan een koppeling van operationele en financiële data aan elkaar waar je toegevoegde waarden levert of is het vooral financiële data?
Eric Schouten
Bijden. Kijk, uiteindelijk zeg ik, rolt alles op in een P&L. We hebben Power BI op onze hele P&L en onze Kislow. Dus je hebt allerlei inzichten en dwarsdoersneders en dat is heel fijn, want dat geeft heel veel snelheid op dat gebied. Aan de andere kant hebben we ook de operationele data op het gebied van omzet. Dat bestaat bij ons uit kilo’s en prijzen en de verpakkingsmarge die we realiseren. Uiteindelijk moet het totaalbedrag wel hetzelfde zijn wat in mijn P&L zit. Want anders schep je twee verschillende waarheden. Daar hou ik nooit zo van. Maar je probeert meer inzicht te geven in hoe de operationele data moet zijn voor de operationele mensen. Ik denk heel erg in miljoenen. En de operationele data denkt opbrengsten per vierkante meter. En dat is een ander kengetal, maar wel uit dezelfde bron. En dat geldt ook voor arbeidskosten of energiekosten. Dus je zorgt dat de mensen op de werkvloer snappen, wat doet mijn performance.
Michael van Asperen
Dus wat draagt erbij aan de miljoenen. En dat is veel een gesprek, onderhouden met die mensen. Maar jij moet ook wel snappen waar ze vandaan komen.
Eric Schouten
Ja, en ik kwam uit de miljoenen vandaan, dus je moest wel even wennen aan per vierkante meter. Ik snap KPIs wel, maar een miljoen zeg mij altijd wat meer dan een eurodemeter. Dan denk ik, oh ja, maar hoeveel vierkante meter hebben we dan? Ik moet dan omrekenen. Dus nou, we hebben nu zeg maar knoppen in Power BI zitten. Je kan het zien per vierkante meter.
Michael van Asperen
En in de miljoenen.
Eric Schouten
En in de miljoenen.
Michael van Asperen
Dus je snapt het altijd.
Eric Schouten
Ja, dat vind ik belangrijk. En ook het ontwikkelen van dashboards. Ja, dat moet je wel samen doen.
Michael van Asperen
Ja, en dat laat je wel vanuit finance, laten we zeggen, oppakken. Want er is iemand binnen de finance-afdeling die eigenlijk samenstelt die dashboards en dergelijke. Die samenspraakt met mensen uit de business.
Eric Schouten
Ja, dus de dataverantwoordeling ligt eigenlijk bij het IT-team, om het zo maar eens te zeggen, dus de dataspecialisten. Dus het gaat heel erg om te ontsluiten vanuit de operationele systemen, zorgen dat het in de dashboards komt en dat de dashboard ook wat zegt voor de operationele man of vrouw, die daar aan moet sturen.
Michael van Asperen
Dat is wel grappig dat je zegt dat de verantwoordelijkheid ligt bij IT. Want er zijn dus ook mensen die zeggen, als het gaat om het invullen van de data, ligt de verantwoordelijkheid bij degene die het in moet voeren. Dus iemand in de operatie die bezig is met die euro per vierkante meter, die moet zorgen dat die is verantwoordelijk voor het juiste invullen van de data.
Eric Schouten
Ja, maar dat ligt binnen een bedrijf toch vaak wat over meerdere schijven heen, om het zo maar te zeggen. Onze administratie voert de verkoopnotas in en daar staat op hoeveel kilo dat verkocht is tegen welke prijs. Dus die mevrouw is wel verantwoordelijk dat ze dat goed invoert. Maar zorgen dat de data uit dat systeem in de dashboards komt, dat ligt bij IT. We zitten nu wat verder in het traject en een van de dingen die wel op de agenda staat is wie is nou verantwoordelijk waarvoor? Met andere woorden, als je denkt dat is raar, wie ga je nou bellen? We zitten nog wel in die fase, goed punt wat je zei, we zitten op de juiste plek. Maar ik vind wel dat je als IT-afdeling goed moet kijken wat is de bron, als de bron zegt A, En het datadashboard zegt ook A, dan staat dat stuk in ieder geval op groen vinkje. En als je dan denkt dat is raar, wat komt eruit? Dan moet je teruggaan naar je bron systeem en daar snappen wat er gebeurt.
Michael van Asperen
Ja, en dan heb je dus weer mensen die zeggen dat finance is goed in regels, procedures, compliances zijn. Dus eigenlijk zou dat bij finance moeten liggen, want die kunnen dat goed, die zijn goed met data en zorgen dat het dus klopt wat er uiteindelijk gebeurt in plaats van dat je het bij de IT neerlegt.
Eric Schouten
Het ontsluiten is echt wel een IT-ding.
Michael van Asperen
Het ontsluiten, maar als het gaat om de correctheid van de data?
Eric Schouten
Die controles liggen ook wel grotendeels bij Finance. Dus als wij een maandafsluiting doen, kijken we wat is er geboekt en wat staat er in het datastuk. Dus wat wij proberen te doen in onze rapportage is combineren van De operationele data, dus gewoon één slide in mijn presentatie staat gewoon de operationele data en die moet natuurlijk wel aansluiten met het financiële stuk.
Michael van Asperen
Ja.
Eric Schouten
Dus die checks en balances worden wel gedaan.
Michael van Asperen
Ja, maar dan zou je dan kunnen zeggen dat op het moment dat er ergens iets fout geconstateerd wordt, dat Finance dan degene gaat bellen die verantwoordelijk is voor de invoer van de data. Dus die controle een beetje bij Finance ligt daar. Dat dat de speel in het web eigenlijk is.
Eric Schouten
Deels wel. Je zit bijvoorbeeld aan de energie te denken. Als de energiedata er niet in loopt, want je hebt allemaal meters bij je gasmeters of bij je elektrometers. En als die data er niet in loopt, ja dat is eigenlijk een soort warning, moet er eerst gebeuren. Aan het begin van het proces moet je al kijken, gebeurt hier iets geks of gebeurt hier iets niet geks. En we hebben dat zelfs bijvoorbeeld bij de leverancier neergelegd. Jij moet een early warning aan mij geven als er iets niet in loopt. Dus je moet daar ook afspraak over maken. We moeten daar nog wel een stap in zetten, vind ik. Het ligt niet helemaal bij finance.
Michael van Asperen
Het is een lastige puzzel, meer bedrijven worstelen daarnaar.
Eric Schouten
Dus we zijn van plan om te zeggen, dit is het onderwerp. Wie voert het in? Wie controleert het? En dat zal niet voor ieder onderwerp denk ik hetzelfde zijn.
Michael van Asperen
Wat is jouw grootste hoofdpijndossier voor de komende jaren? Ook altijd leuk om te vragen.
Eric Schouten
Nou, ik vind ESG wel een beetje een hoofdpijn dossier, maar daar zal ik niet de enige in zijn.
Stephan Persoon
Merk je dat veel leveranciers, sorry, klanten daar al waarschijnlijk veel vragen over stellen in de zin van, of zelfs wellicht al eisen aan stellen aan jullie in het kader van ESG?
Eric Schouten
Nou ja, kijk wat je ziet is dat Harvershaus, dat is onze coöperatie, die verkoopt aan de klanten. Die zijn er heel erg druk mee bezig. Wij hebben al data beschikbaar van de afgelopen jaren. Van hoeveel hebben we verbruikt per soort tomaat en per kas. En dat is een heel breed spectrum. Dus dat is niet alleen de energiekant, maar dat is ook bijvoorbeeld bestrijdingsmiddelen, transport en ga maar door. Dus we hebben zicht op van hoeveel, wat is nou de milieubelasting van een kilo tomaat. Mooi is dat we dat ook naar beneden zien gaan. En voeren die gesprekken met die klanten. Maar dat is vanuit het perspectief van Harvest House. En als je kijkt naar ESG, heb je ook een verantwoordelijkheid vanuit je eigen bedrijf om daar iets over te zeggen. Want wij zijn geen Harvest House, wij zijn een teeltbedrijf. Dus wij hebben een andere scope 1 en een andere scope 2. Dus we zitten midden in dat proces om te kijken, wat zijn wij dan?
Michael van Asperen
Ja en uiteindelijk komt het ook weer niet neer op dezelfde vraag als dat je net had is wie is nou precies verantwoordelijk waarvoor voor welke data en dergelijke of ligt daar eigenlijk niet je grootste uitdaging en ligt er veel meer is wat moeten we nou allemaal gaan doen en wat is voor ons nou belangrijk?
Eric Schouten
Ik denk met name dat de hoeveelheid wat disclosed moet worden, dat is best een aardige lijst. Dat hebben we wel in zicht, per thema wat er is. En dan is het natuurlijk de grote vraag, wat is verplicht om het zomaar te zeggen? En je ziet dat daar nog wel de dingen wat niet helemaal duidelijk zijn, om het zo te zeggen. Ik sprak toevallig vanochtend ook met mijn accountant. En die zei ja, wij weten het eigenlijk pas echt rond de zomer. Want dan is de wet op de jaarrekening aangepast. En dan pas weten we het precies. Hoe we het procesmatig zouden moeten aanpakken, dat begint steeds duidelijker te worden. Maar je weet altijd niet, je moet ook een steekholderanalyse doen. Schatten in dat we uiteindelijk allemaal dezelfde thema’s belangrijk vinden. Maar je moet het wel allemaal aantoonbaar maken. Terwijl bijna intuïtief zijn een aantal dingen best wel heel logisch voor ons. Maar het gaat met name over van jongens, hoe komen we nou uiteindelijk tot dat stuk?
Michael van Asperen
En als het dan 10 zijn dan is het wel te doen, maar het zijn er niet 10.
Eric Schouten
Als ik alleen nog kijk bij, ik geloof dat je duizend disclosures hebt op E1 bijvoorbeeld. En dat is niet allemaal voor ons van toepassing. Maar dat ik denk, oké jongens, hoe krijgen we dit dan voor elkaar met elkaar? En hoe ver en hoe snel moeten we ook klaar zijn? Je ziet ook dat de grote corporates hier behoorlijk mee worstelen. Zijn wij geen grote corporate, we zijn echt wel een stukje kleiner. Maar ik denk, als de grote bedrijven er al mee worstelen, zoals een ABN AMRO en een SuikerUnie of weet ik veel wat, die zijn er druk mee bezig. En die rapporten worden ook al afgekeurd. Dan denk ik, zo jongens, wat komt er op ons af? Dus het is eigenlijk nog een beetje onduidelijk. Maar dat er iets op je afkomt, dat weten we wel.
Michael van Asperen
Maar een deel van de data weten jullie al hoe je moet ontsluiten. Want in Tunesië moet je eigenlijk een deel al doen voor de financiering.
Eric Schouten
Ja, zeker. En we moeten ook best wel wat voor bepaalde certificaten voor de supermarkt ook best wel heel veel data disclosen. Alleen dat is niet altijd iedere keer even anders.
Michael van Asperen
Ja, oké. Dus niet dat het allemaal hetzelfde is.
Eric Schouten
Dat zou zo fijn zijn. Als je gewoon zegt voor alles één en dezelfde aanpak. En dat is niet zo.
Michael van Asperen
Nee, daar zijn we goed in, verschillen.
Eric Schouten
Ja, allemaal verschillen. Uiteindelijk doe je heel veel dingen hetzelfde.
Michael van Asperen
Ja, want dat houdt je ook aan het werk, toch?
Eric Schouten
Ja, maar dat is niet groeien.
Michael van Asperen
Daar ben je liever mee bezig. Dat snap ik.
Stephan Persoon
Hoe kijk je zelf, Erik, naar wat je net al zei? Hoe kijk je nu naar vraag en aanbod op de markt? Hoe ziet dat er nu uit, ook met jullie groeiambitie?
Eric Schouten
Uiteindelijk zijn wij, als je erbij kijkt naar de Europese markt, daar zijn wij nog niet zo heel groot om het zo maar eens te zeggen. Kijk dus op het moment dat wij gaan groeien gaan we uiteraard in percentage binnen Europa wel wat omhoog. Maar dat zal nooit een significant marktaandeel zijn van 25% ofzo. Er is dus zat ruimte om te groeien. En ik denk dat je wat we met name zien is veel schaalvergroting. Dus de tuinen van waar jij gewerkt hebt misschien twee hectare. Dat is op de lange termijn niet rendabel. Omdat je zulke investeringen moet doen om te verduurzamen of efficiënt te worden. Dat je eigenlijk wel naar locaties moet gaan. Eigenlijk moet een locatie tussen de 50 en 100 hectare groot zijn. En dan wordt het efficiënt.
Michael van Asperen
Daar gaat in ieder geval nog wel een leuke uitdaging voor zitten. En internationaal natuurlijk. Ik moet altijd op een gegeven moment de wijze woorden gaan spreken. voorbij. Zo ook hier. Dus als jij nog een uitsmijter hebt of iets wat je heel graag met de mens wil delen dan is nu het moment.
Eric Schouten
Voor mij is het altijd belangrijk dat je de dingen samen doet en dat je het goede gesprek blijft gaan en stellingen innemen links en rechts dat werkt meestal niet zo. Ik zeg een stelling maakt het gesprek hard en een vraag houdt hem open en dan kom je beter tot je succes.
Michael van Asperen
Ja. En soms zal je het ook gewoon oneens met elkaar zijn, dat moet je dan ook maar accepteren.
Eric Schouten
Dat is prima. Dat mag ook.
Michael van Asperen
Dat mag, ja. Dat zijn mooie wijze woorden.
Eric Schouten
Dankjewel.
Michael van Asperen
Ik wil je daar hartelijk danken voor het gesprek. En Stefan, jij ook weer. Dankjewel voor je aanwezigheid.
Stephan Persoon
Dankjewel Erik.
Michael van Asperen
Ik hoop dat jullie het allebei leuk vonden.
Eric Schouten
Zeker, dankjewel voor de uitnodiging.
Michael van Asperen
Dat is mooi, dat is mooi. En dan rest mij niks anders dan jullie een hele fijne dag verder te wensen. En uiteraard luisteraars ook. Vond je dat nou een leuk gesprek en wil je meer verhalen horen van CFO’s? Volg ons dan op ons AGM-kanaal.
