Er was een tijd, nog niet eens zo lang geleden, dat Robotic Process Automation (RPA) voelde als magie. Een digitale ‘collega’ die repeterende handelingen foutloos, onvermoeibaar en met groter tempo van ons overnam. Finance teams behaalden er hun eerste efficiency winst mee: facturen verwerken, rapportages samenstellen en data overbrengen naar andere systemen. Het werkte, was overzichtelijk en ook heel recht-toe-recht-aan, want data die afweek van de standaard kon niet door de eerste RPA generatie worden verwerkt.
Maar de afgelopen twee jaar is er iets fundamenteels veranderd: RPA is volwassen geworden en heeft met behulp van AI een tweede leven gekregen. Waar RPA vroeger vooral draaide om het uitvoeren van standaard regels, draait het bij de nieuwe generatie om begrip, om context en om intelligentie. En dat opent nieuwe deuren voor Finance.
Van klikken naar kijken: de opkomst van Computer Vision
Een grote doorbraak is de toevoeging van Computer Vision. Robots die niet alleen klikken, maar ook ‘zien’. Niet meer afhankelijk van vaste schermposities of pixel nauwkeurige workflows, maar in staat om te herkennen wat er op een scherm gebeurt.
Een factuur die nét anders is opgemaakt dan de vorige? Geen probleem. Een nieuw systeem met een afwijkende interface? De robot leert en past zich aan. Voor Finance komen hierdoor processen die vroeger te ongestructureerd waren voor automatisering, nu ineens wél binnen bereik. Hierbij kun je denken aan bijvoorbeeld:
- het uitlezen van contracten en overeenkomsten
- het herkennen van afwijkingen in declaraties
- het automatisch classificeren van facturen in bijlagen
Het is alsof je RPA door middel van Computer Vision een bril geeft: ineens is de wereld minder zwart wit en gevarieerde input veel vaker verwerkbaar.
AI als copiloot voor Finance met behulp van Large Language Models (LLM’s)
Maar Computer Vision is slechts één onderdeel van de AI revolutie. De echte versnelling komt door de combinatie van RPA met Large Language Models; Robots die niet alleen uitvoeren, maar ook interpreteren. Die kunnen samenvatten, controleren, signaleren en adviseren.
In de Finance praktijk zien we drie bewegingen die nu al impact hebben:
- Van data verzamelen naar data begrijpen: Waar controllers vroeger uren kwijt waren aan het samenrapen van cijfers, kan AI nu zelfstandig data uit verschillende bronnen combineren en duiden. Niet alleen wat er is gebeurd, maar ook met een verklaring.
- Van reactief naar proactief: AI gedreven robots signaleren afwijkingen in een vroeg stadium, voordat ze problemen worden. Denk aan ongewone boekingen, risico’s in contracten of trends in cashflow die aandacht vragen. Finance wordt hierdoor steeds meer een voorspellende discipline.
- Van handwerk naar hoogwaardige analyse: De tijd die vrijkomt door automatisering wordt eindelijk besteed aan waar Finance professionals de meeste aan kunnen bijdragen, namelijk vooruitkijken en adviseren. Niet meer achter de feiten aan, maar aan het stuur.
‘ Human in the loop!’
Toch is dit geen verhaal over robots die het werk van Finance professionals overnemen. Integendeel: Finance professionals verdwijnen niet, maar deze ontwikkeling faciliteert verandering van rol: van uitvoerder naar beoordelaar. Want AI kan veel, maar het mist nuance en moraliteit om verantwoorde keuzes te maken. De menselijke factor moet blijven bepalen wat goed is voor de organisatie, welke risico’s acceptabel zijn en welke inzichten ertoe doen. In 1960 benoemde Joseph Licklider al deze cruciale rol voor mensen in relatie tot computers (Man-Computer Symbiosis, 1960).
AI is daarom geen vervanging. Het is een versneller, een versterker, een partner.
En precies daar ligt de uitdaging voor Finance teams: hoe zorg je dat je klaar bent voor deze nieuwe manier van werken? Hoe bouw je een landschap waarin RPA, AI en Finance elkaar versterken? Hoe ontwikkel je de vaardigheden die nodig zijn om deze technologieën slim in te zetten?
De hybride toekomst van Finance
De komende jaren zullen Finance afdelingen bestaan uit een mix van mensen, robots en AI modellen die naadloos samenwerken. Processen worden slimmer, data wordt rijker en besluitvorming neemt minder tijd. De organisaties die dit omarmen, creëren een Finance functie die niet alleen efficiënter is, maar ook strategischer en toekomstbestendiger. En dat is precies waar de Finance discipline al jaren naartoe wil bewegen!
En nu?
Ben je benieuwd hoe RPA en AI jouw Finance team kunnen versterken en vooral hoe je het beste kunt met nieuwste generatie RPA kan starten en daarna door-ontwikkelen naar een AI-toekomstbestendig Finance team?
Neem dan contact op met Ernst Berkhout, team lead van Agium’s AI team, voor een kennismaking en eerste verkenning.
