Samenwerking tussen Finance en IT begint bij een gezamenlijke taal
Finance en IT zijn allebei een steeds belangrijker wordend onderdeel van organisaties. Toch ontstaat juist tussen deze disciplines regelmatig frictie. Niet omdat de doelen verschillen, maar omdat beide vakgebieden de werkelijkheid vanuit een ander perspectief bekijken. Waar Finance denkt in prestaties, risico’s en besluitvorming, denkt IT in systemen, databronnen en technische haalbaarheid. Na zeven jaar ervaring binnen de detachering, bij uiteenlopende organisaties en opdrachtgevers, heb ik als business controller ervaren dat de meeste data-, rapportage- en automatiseringsprojecten niet beginnen met techniek, maar met definities. Juist daar worden vaak de langste gesprekken gevoerd.
Wat begint als een vraag naar betere stuurinformatie, verandert al snel in discussies over KPI’s, databronnen en de betekenis van ogenschijnlijk eenvoudige begrippen zoals omzet, marge of klantwaarde. Op zichzelf is dat niet vreemd. Sterker nog, het is vaak noodzakelijk. Maar wanneer definities impliciet blijven of verschillend worden geïnterpreteerd, ontstaan vertragingen, misverstanden en oplossingen die uiteindelijk niet aansluiten op de behoefte van de organisatie. De vraag is daarom niet óf Finance en IT moeten samenwerken, maar hoe zij tot een gezamenlijk begrip van informatie kunnen komen.
Waarom samenwerking tussen Finance en IT begint bij duidelijke definities
Finance richt zich op het sturen van de organisatie. Controllers, financieel analisten en finance managers denken in termen van winstgevendheid, budgetten, risico’s, forecasts en prestaties. Zij willen inzicht creëren waarmee management de juiste beslissingen kan nemen. IT- en datateams kijken vanuit een ander vertrekpunt. Hun focus ligt op databronnen, systeemarchitectuur, datakwaliteit, beveiliging en schaalbaarheid.
Waar Finance vraagt welke informatie nodig is om een beslissing te ondersteunen, vraagt IT hoe die informatie betrouwbaar, veilig en efficiënt beschikbaar kan worden gemaakt. Beide perspectieven zijn noodzakelijk. Toch ontstaat juist in de vertaalslag vaak een probleem. Een controller vraagt bijvoorbeeld om een dashboard met inzicht in de margeontwikkeling per productgroep. Voor Finance lijkt dat een relatief eenvoudige vraag. Voor IT roept dezelfde vraag direct aanvullende kwesties op. Welke margedefinitie wordt gebruikt? Welke databron is leidend? Hoe vaak moet de informatie worden ververst? Hoe gaan we om met historische wijzigingen?
De techniek is vaak niet het lastigste onderdeel van het vraagstuk. Het echte werk begint bij het creëren van een gedeeld begrip van wat er precies wordt gevraagd. Wanneer die stap wordt overgeslagen, ontstaat het risico dat een technisch correcte oplossing wordt gebouwd die niet voldoet aan de verwachtingen van de business.
Opvallend genoeg ligt de oorzaak van veel mislukte rapportage- en data-initiatieven niet bij de technologie. Moderne organisaties beschikken over krachtige BI-platformen, cloudoplossingen en geavanceerde analysetools. De technische mogelijkheden zijn vaak groter dan ooit met een groot prijskaartje eraan. De uitdaging zit meestal in de vertaling van een businessvraag naar een technische oplossing. Finance weet doorgaans precies welke inzichten nodig zijn, maar heeft niet altijd zicht op de onderliggende datastructuren of systeembeperkingen. Tegelijkertijd beschikken IT-specialisten over diepgaande technische kennis, maar missen zij soms de context van de bedrijfsprocessen waaruit de informatievraag ontstaat. Daardoor ontstaat een situatie waarin beide partijen denken hetzelfde gesprek te voeren, terwijl ze feitelijk verschillende onderwerpen bespreken.
Een klassiek voorbeeld is het begrip omzet. Voor veel financiële professionals lijkt de definitie vanzelfsprekend. In de praktijk bestaan binnen één organisatie echter vaak meerdere interpretaties. Wordt omzet geregistreerd op factuurdatum of leverdatum? Worden retouren direct verwerkt? Hoe worden correcties behandeld? Zolang dergelijke definities niet gezamenlijk worden vastgelegd, blijven discussies over cijfers terugkeren. Niet omdat de data fout is, maar omdat er geen gedragen begrip bestaat van wat de cijfers precies betekenen.
Datakwaliteit als basis voor samenwerking tussen Finance en IT
Een ander terugkerend thema is datakwaliteit. Wanneer cijfers niet betrouwbaar blijken, wordt vaak als eerste naar IT gekeken. In werkelijkheid ontstaat datakwaliteit in de volledige keten: van invoer tot rapportage. Onvolledige registratie, inconsistente processen of onduidelijk eigenaarschap kunnen zelfs de beste systemen ondermijnen. Andersom levert een perfect ingericht proces weinig op wanneer databronnen niet goed zijn gestructureerd. Datakwaliteit is daarom geen IT-vraagstuk en evenmin een exclusieve verantwoordelijkheid van Finance. Het is een organisatievraagstuk.
Succesvolle organisaties investeren niet alleen in technologie, maar ook in governance, duidelijke verantwoordelijkheden en uniforme definities. Zij maken expliciete afspraken over eigenaarschap, kwaliteitscontroles en de betekenis van kernbegrippen binnen de organisatie.
De business controller als verbinder
Juist op dit snijvlak zie ik een belangrijke rol ontstaan voor de moderne business controller. Waar controllers vroeger vooral verantwoordelijk waren voor rapportages en financiële analyses, verschuift de functie steeds meer richting business partnering en datagedreven besluitvorming. Daardoor bevinden controllers zich vaker tussen Finance, IT en de business. Controllers met affiniteit voor data, automatisering en rapportageontwikkeling kunnen hierin een waardevolle verbindende rol vervullen.
Niet door zelf alle technische oplossingen te ontwikkelen, maar door ervoor te zorgen dat beide werelden elkaar begrijpen. Dat begint met het stellen van de juiste vragen. Welk business inzicht willen we hebben? Welke KPI’s zijn werkelijk relevant? Welke definities worden gehanteerd? Welke databronnen zijn leidend? En hoe vertalen we deze behoefte naar concrete technische vereisten? Wanneer Finance meer begrip krijgt voor de technische realiteit en IT meer inzicht krijgt in de bedrijfscontext, ontstaat er vaak iets wat wél bruikbaar is.
Self-service BI vraagt om samenwerking
De opkomst van tools zoals Power BI heeft Finance veel zelfstandiger gemaakt. Controllers kunnen sneller analyses uitvoeren en zijn minder afhankelijk van IT voor standaardrapportages. Dat biedt grote voordelen. Besluitvorming wordt sneller en inzichten komen dichter bij de business te liggen. Tegelijkertijd ontstaat een nieuw risico: iedere afdeling ontwikkelt zijn eigen dashboards, KPI’s en berekeningen. Het resultaat is een situatie waarin meerdere versies van de waarheid naast elkaar bestaan. Gebruikers verliezen daardoor vertrouwen in rapportages, terwijl discussies over cijfers toenemen. Juist daarom blijft de rol van IT essentieel.
Self-service BI betekent niet minder samenwerking, maar een andere vorm van samenwerking. IT zorgt voor betrouwbare datasets, beveiliging en governance. Finance gebruikt die fundering om analyses en stuurinformatie te ontwikkelen. De organisaties die hierin excelleren combineren centrale standaarden met voldoende flexibiliteit voor eindgebruikers.
Communicatie als succesfactor
Uiteindelijk wordt het succes van Finance- en IT-projecten zelden bepaald door technologie alleen. Projecten slagen wanneer mensen elkaar begrijpen, maar dat vraagt iets van beide kanten van de tafel. Finance-professionals zullen zich steeds meer moeten verdiepen in data, systemen en technische mogelijkheden. Tegelijkertijd helpt het wanneer IT-professionals begrijpen welke bedrijfsvraag achter een informatieverzoek schuilgaat. Daarom zien organisaties die werken met multidisciplinaire teams vaak betere resultaten. Wanneer controllers, data-analisten, IT-specialisten en business stakeholders vanaf het begin samen optrekken, worden verwachtingen sneller afgestemd en neemt de kans op succesvolle implementaties aanzienlijk toe.
De toekomst van Finance draait denk ik steeds minder om het produceren van rapportages en steeds meer om het ondersteunen van besluitvorming. Organisaties verwachten niet alleen inzicht in wat er is gebeurd, maar ook voorspellingen, scenario’s en handelingsperspectief. Dat vraagt om een nauwe samenwerking tussen Finance en IT. Niet als afzonderlijke afdelingen die informatie naar elkaar over de schutting gooien, maar als partners die gezamenlijk werken aan hetzelfde doel: betere beslissingen mogelijk maken. Finance en IT hebben uiteindelijk dezelfde bestemming. Beiden willen de organisatie voorzien van betrouwbare informatie waarmee betere beslissingen kunnen worden genomen.
De grootste uitdaging zit daarbij meestal niet in de technologie, de tooling of de beschikbaarheid van data, maar in het begrijpen van elkaar. Wie investeert in een gemeenschappelijke taal, voorkomt eindeloze discussies achteraf. Want wanneer Finance en IT dezelfde definities hanteren, ontstaat meer dan alleen een goed dashboard of een betrouwbare rapportage. Dan ontstaat vertrouwen in de cijfers én een stevig fundament voor betere besluitvorming.
Auteur
Niels de Kruijf
Agium
✉️ Vragen of verder praten over dit onderwerp? Neem contact op via n.dekruijf@agium.nl
