De laatste jaren stijgt de vraag naar Controllers. Business Controllers zijn gewild, en ook Financial Controllers hebben niets te klagen op de arbeidsmarkt. Maar wat is nu precies het verschil tussen een Business Controller en een Financial Controller? Ondanks de overeenkomsten in hun focus op cijfers, verschillen de twee functies sterk in waartoe de cijfers worden aangewend, met een geheel ander noodzakelijk palet aan vaardigheden als gevolg.
Om het maximale uit je organisatie te halen, is het belangrijk dat vacatures naadloos aansluiten bij wat de functie aan skills vereist. Een juiste match is essentieel. Deze blog licht daarom het verschil tussen Business Controller en Financial Controller duidelijk toe.
Wat doet een Financial Controller?
Financial Controllers en Business Controllers werken allebei met cijfers, maar met een ander doel: de één zorgt dat de cijfers kloppen, de ander gebruikt ze om de organisatie te sturen.
Financial Controllers richten zich op de weergave van cijfers. Ze focussen op fiscale noodzakelijkheden, standaardrapportages en interne control-maatregelen. Het stereotype is de professional die alle details van balansen als de binnenkant van zijn broekzak. Professionals die warmlopen voor jaarrekeningen en maandelijkse rapportages, en zonder moeite volgens strikte procedures en richtlijnen kunnen werken.
Een Financial Controller is gericht op inhoud en feiten en werkt vanuit ratio. Financials met een achtergrond binnen de accountancy zetten meestal een eerste stap als Financial Controller zodra zij een carrière buiten de accountancy wensen. De Financial Controller laat zijn stakeholders achter met een gevoel dat de cijfers kloppen en dat de organisatie ‘in control’ is van de rapportages.
In de huidige arbeidsmarkt wordt bij veel corporate organisaties specifiek naar werkervaring binnen de Big 4 en/of Next 9 accountantskantoren gevraagd, bij voorkeur aangevuld met een titel tot registeraccountant. De reden dat organisaties hiernaar vragen is de sterke cijfermatige kennis van deze kantoren. Een Financial Controller hoeft de business minder diepgaand te kennen dan een Business Controller, omdat de focus ligt op correcte verslaggeving in plaats van op sturing.
Wat doet een Business Controller?
Business Controllers geven een andere draai aan cijfers. Ze zien niet alleen getallen, ze zien kansen. Ze gebruiken cijfers als startpunt en oefenen veelal een signaleringsfunctie uit, om bedrijfsprocessen beter, efficiënter en/of winstgevender te maken.
Hun dagelijkse kost bestaat uit het zoeken naar mogelijkheden tot optimalisatie van resultaten op verschillende gebieden. Denk aan kwaliteit, winst, cash, customer satisfaction en meer. Door het tegengaan van waardevernietiging en het faciliteren van waardecreatie weet een goede Business Controller de stakeholder (ongevraagd) te adviseren om bedrijfskosten te verlagen en omzet te verhogen. Naast kansen brengt de Business Controller ook risico’s in kaart.
Een Business Controller is flexibel, overtuigend en doelgericht. In tegenstelling tot Financial Controllers is het voor Business Controllers noodzakelijk een goede kennis te hebben van de business. Daarom vragen werkgevers vaak om Business Controllers met aantoonbare ervaring binnen dezelfde branche. Het grote verschil is dat de cijfers van de Financial Controller vaak ‘hard’ zijn, terwijl de Business Controller meer kijkt naar bedrijfseconomische cijfers die niet per definitie vastliggen in meetbare getallen.
De Business Controller is daarom meer een sparringpartner voor zijn stakeholders dan de Financial Controller. De Business Controller draagt bij aan de vertaalslag van de strategie en/of bedrijfsfilosofie naar financiële stuurinformatie zoals deze wordt uitgedragen door zijn stakeholders. De Financial Controller daarentegen laat zijn stakeholders achter met een goed ‘gevoel’, zodanig dat de organisatie financieel volledig in control is.
Het verschil tussen Business Controller en Financial Controller op een rij
Kort samengevat komt het verschil neer op onderstaand overzicht:
| Aspect | Financial Controller | Business Controller |
| Focus | Juistheid en weergave van cijfers | Cijfers gebruiken om te sturen op resultaat |
| Houding | Behoudend, werkt volgens vaste procedures | Flexibel, verkennend en overtuigend |
| Type cijfers | ‘Harde’, vastliggende cijfers | Ook bedrijfseconomische cijfers die niet altijd meetbaar zijn |
| Kennis van de business | Minder noodzakelijk | Essentieel |
| Rol richting stakeholders | Geeft het gevoel ‘in control’ te zijn | Sparringpartner die adviseert en uitdaagt |
| Typische achtergrond | Vaak accountancy (Big 4 / Next 9, RA-titel) | Vaak aantoonbare branche-ervaring |
Is het verschil tussen Financial Controller en Business Controller zo zwart-wit?
Bovenstaande beschrijvingen zijn meer stereotype-gedreven dan hoe de functies in werkelijkheid worden uitgevoerd. In realiteit ontkomt een Financial Controller er niet aan ook in bedrijfsprocessen te denken. En Business Controllers zullen zich meer dan eens stevig moeten vastbijten in de cijfers.
Hoewel het grensgebied tussen Financial Controller en Business Controller troebel is, vereisen de dagelijkse werkzaamheden van beide functies geen geheel ander profiel. Waar financial control gedijt bij een behoudend oog op inhoud en details, floreert business control bij een meer flexibele blik, verkenningsdrift en overtuigingskracht. Vooral dit laatste punt is voor bedrijven van groot belang om te kiezen voor Financial of Business Control.
De Business Controller zal zijn standpunten moeten verdedigen op basis van visie en bedrijfseconomische inzichten, terwijl de Financial Controller zich in de meeste gevallen kan beroepen op de ‘harde’ cijfers en de verslaggevingsregels en/of standaarden. Er wordt weleens gesteld dat de Business Controller de werkzaamheden oppakt daar waar de Financial Controller deze afrondt.
Welke rol past bij jou?
Financial en Business Controllers volgen vaak dezelfde basisopleiding (bedrijfseconomie of accountancy), maar specialiseren zich pas later, bijvoorbeeld via een RA- of RC-traject, richting financial of business control. Deze opleiding maakt weinig onderscheid tussen de twee functies en is eigenlijk vooral op de finance-kant gericht.
Hierdoor komt het dan ook vaak voor dat mensen op een functie terechtkomen die eigenlijk niet volledig aansluit bij waar zij nu echt goed in zijn. Dit is doodzonde. Een sterke Financial Controller is, zoals gezegd, niet per definitie ook een sterke Business Controller, en andersom.
Goed personeel op de verkeerde plek zorgt voor veel gemiste kansen voor het bedrijf en kan leiden tot frustratie en onnodige stress voor de medewerkers. Frustratie wanneer een medewerker niet in staat is te realiseren wat je als bedrijf nodig hebt. En stress bij deze medewerker, die talent heeft maar dit niet kan tonen. Om deze frustratie te voorkomen is het van belang dat altijd een juist en volledig functieprofiel wordt opgesteld.
Immers, te snel een keuze maken voor een medewerker lijkt op de korte termijn leuk, maar zal al snel leiden tot een ‘penny wise and pound foolish’ beleid binnen de organisatie.
Hoe Agium jou helpt de juiste rol te kiezen
In de wereld van Finance & Control is verandering constant. Wanneer de markt snel verandert, stelt dit ook eisen aan de teams in je organisatie. Zij moeten meebewegen en kunnen niet meer vertrouwen op bestaande (vaak vastgeroeste) patronen.
Agium helpt bedrijven door finance professionals in te zetten bij capaciteitsproblemen en zorgt voor de ontwikkeling van talent en deskundigheid. Onze specialisten ondersteunen in zowel dagelijkse processen (run) als structurele activiteiten op lange termijn (change). Hierbij gaan wij verder dan financiële detachering en bouwen we samen met jou aan een toekomstbestendige organisatie.
Hoe voorkom je een mismatch van persoon en functie?
Hoe kan dit voorkomen worden? Allereerst door als professional goed op de hoogte te zijn van welke functie je nu eigenlijk wilt vervullen. Wees bewust van de verschillen tussen de functieprofielen van een Financial Controller en Business Controller en welke elementen je zoekt in een potentiële nieuwe opdracht. Excellereer jij met een objectieve blik op de cijfers, of ben je iemand die deze vertaalt naar bedrijfsspecifieke kansen en risico’s?
En dan komt het lastige gedeelte; hoe vind je nu de perfecte match tussen wat jij zoekt en wie het aanbiedt?
Welke stap past bij jouw volgende carrièremove?
Welke organisaties passen bij je? Ben jij een breed inzetbare Finance Controller met analytische én communicatieve kwaliteiten? Hoe beoordeel jij de kwaliteit en relevantie van processen die van invloed zijn op finance? Ambieer jij een carrière binnen een vaste omgeving of hecht je juist meer waarde aan dynamische omgeving met uiteenlopende opdrachten op jaarbasis? Allemaal goede vragen om erachter te komen waar je nu staat als finance professional en wat jouw volgende stap wordt!
Naast posities bij Agium, werven we ook financieel talent voor vaste posities bij onze opdrachtgevers in o.a. Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Breda en Utrecht. Agium biedt uiteenlopende vacatures in finance en moedigt je aan om persoonlijk om het verschil te maken. Twijfel je of Business Controller of Financial Controller beter bij je past? Onze specialisten kennen beide functieprofielen van binnenuit en denken vrijblijvend met je mee. Plan vrijblijvend een kennismakingsgesprek om jouw ontwikkelingsmogelijkheden als finance professional te bespreken.
Enthousiast geworden? Bekijk onze vacatures!
Veelgestelde vragen over het verschil tussen Business Controller en Financial Controller
Wat is het verschil tussen een Business Controller en een Financial Controller?
Een Financial Controller richt zich op de juistheid en weergave van cijfers en werkt vanuit vaste regels en standaarden. Een Business Controller gebruikt diezelfde cijfers als vertrekpunt om de organisatie te adviseren, kansen te signaleren en te sturen op prestaties en groei.
Kan een Financial Controller doorgroeien naar Business Controller?
Ja, dat komt regelmatig voor. Beide functies komen vaak van dezelfde opleiding, en de overstap is goed te maken — mits iemand ook de meer flexibele, adviserende vaardigheden ontwikkelt die bij business control horen.
Welke functie past beter bij mij: Business Controller of Financial Controller?
Dat hangt af van je persoonlijke voorkeur. Excelleer jij met een objectieve, gedetailleerde blik op cijfers en werk je graag volgens vaste procedures? Dan past Financial Controller waarschijnlijk beter. Vertaal je cijfers liever naar kansen, risico’s en advies voor de business? Dan ligt Business Controller meer voor de hand.
Werken Business Controllers en Financial Controllers samen?
Ja. In de praktijk overlappen beide rollen deels: de Financial Controller levert betrouwbare cijfers aan, en de Business Controller gebruikt die cijfers om de organisatie te adviseren. Er wordt weleens gesteld dat de Business Controller de werkzaamheden oppakt waar de Financial Controller ze afrondt.
